Boy Kısalığı

Boy kısalığı tanımı

Büyüme, çocuğu erişkinden ayıran en önemli özelliklerden birisidir. Doğum öncesi dönemden başlayarak ergenliğin sonuna kadar süren, genetik, hormonal ve çevresel faktörlerden etkilenen, beslenme ve sağlık durumunun önemli rol oynadığı bir süreçtir. Büyümenin izlenmesi bir çocuğun sadece ne kadar büyüyeceğini göstermekle kalmaz, aynı zamanda ne kadar sağlıklı olduğunu da ortaya koyar.

            Büyüme intrauterin (doğum öncesi anne karnındaki dönem), süt çocukluğu, çocukluk ve adölesan dönemi kapsar. Doğum öncesi anne karnındaki dönem büyüme hızının en fazla olduğu dönemdir; dokuz ayda 50 cm uzama olur. Bu dönemde annenin hastalıkları, beslenmesi, plasentanın (bebeğin anne karnındaki eşi) durumu, bebekteki hastalıklar ve büyüme faktörleri bebeğin büyümesinde etkilidir. Doğumdan sonra ilk yıl ortalama 25 cm, ikinci yıl 10-12 cm, üçüncü yıl 8 cm, dördüncü yıl ise 7 cm uzama beklenir. Dört yaş ile ergenlik başlangıcı arasındaki uzama yılda ortalama 5-6 cm’dir.

Boy kısalığı tanımı

            Boy kısalığı yaş ve cinsiyete göre hazırlanmış büyüme eğrilerinde boyun üçüncü persentilin altında olması olarak tanımlanır.

            Boy kısalığında en büyük grubu “normalin varyantı” boy kısalıkları oluşturur. Literatürde tüm boy kısalıkları arasında normalin varyantı olanlar %41-86,3 oranında bildirilmektedir. Normalin varyantı boy kısalıkları altta yatan organik hastalığın dışlandığı, büyüme hızının normal olduğu ve erişkin boyunun anne-baba boyuna göre hesaplanan hedef boya ulaşabildiği durumları tanımlar. Patolojik boy kısalığı ise altta yatan boyu olumsuz etkileyecek bir hastalığın varlığında görülür; bu hastalarda büyüme hızı düşüktür.

            Normalin varyantı boy kısalıkları

            En önemli özellik büyüme hızının normal olmasıdır. Bu gruptaki çocuklar yaşamlarının ilk üç yılında büyüme eğrilerini aşağı doğru çaprazlar (persentil kaybeder), daha sonra büyüme eğrilerine paralel büyürler başka bir deyişle büyüme hızları normaldir. Bu grup ailevi boy kısalığı, yapısal boy kısalığı ve bu ikisinin bir arada bulunduğu boy kısalıkları olarak üçe ayırılabilir.

            Ailevi boy kısalığı olan çocukların ailede kısa boylu erişkin bireyler olması tanıyı destekler. Bu çocukların erişkin boyu, ailedeki kısa boylu bireylerle uyumlu olarak kısa kalır.           Yapısal boy kısalığı erkek çocuklarda daha sık görülür; ailede ergenliği geciken, büyüme patlamasını geç yapan kişiler vardır. Yapısal boy kısalığı olan bireyler çocukluk çağlarını kısa boylu olarak geçirse de erişkin boyları ailelerine uygun normal değerlere ulaşır.   Normalin varyantı boy kısalıkları tedavi gerektirmeyen, ancak ailenin iyi bilgilendirilmesi gereken durumlardır.

            YANİ BOYU 3 PERSENTİLİN ALTINDA OLAN HER ÇOCUKTA BOY KISALIĞI VAR DENEMEZ. ANCAK MUTLAKA ÇOCUK DOKTORUNA BAŞVURMALIDIR…